Skoro nasze dziecko ma już swój wymarzony długopis 3D, warto od razu zadbać o to, na czym będzie rysować — od podłoża zależy, czy praca zejdzie w całości, czy zostanie na niej kawałek kartki. W tym poradniku podpowiadam, na czym rysować długopisem 3D, żeby prace wychodziły jak najlepiej, i jak zacząć samo rysowanie.
W skrócie
- Najlepsze podłoża: silikonowa mata lub forma, śliski i twardy papier (okładki magazynów, papier fotograficzny), szkło z szablonem pod spodem, papier do pieczenia.
- Unikaj: zwykłego papieru (kartka do drukarki, zeszyt, gazeta) i mebli — filament się do nich przykleja.
- Zwykłą kartkę z szablonem da się uratować: owiń ją taśmą malarską i rysuj po taśmie.
- Technika: najpierw kontur, potem wypełnienie; rękę prowadź w tempie wysuwania plastiku; bryły skleja się z płaskich elementów.
Na czym rysować długopisem 3D — porównanie powierzchni
Rysowanie długopisem 3D może odbywać się na różnych powierzchniach, ale nie wszystkie sprawdzają się tak samo. Dobra powierzchnia ma trzy cechy: jest gładka (plastik nie wnika w strukturę), znosi temperaturę dyszy i pozwala zdjąć gotową pracę bez rwania.
| Powierzchnia | Jak się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| Silikonowa mata / forma | Najwygodniejsza, plastik łatwo odchodzi, często z wzorami do wypełnienia | Trzeba ją dokupić |
| Śliski, twardy papier (okładki, papier fotograficzny) | Dobrze, praca odrywa się bez problemu | Cienki śliski papier się marszczy |
| Szkło z szablonem pod spodem | Dobrze, widać wzór, powierzchnia jest twarda i gładka | Krawędzie szyby — lepiej z ramki na zdjęcia |
| Papier owinięty taśmą malarską | Dobrze, pozwala rysować po dowolnym wydrukowanym szablonie | Taśmę trzeba kleić bez przerw i zakładek |
| Papier do pieczenia | Dobrze, plastik do niego nie przywiera | Jest cienki i miękki — położony na szablonie łatwo się przesuwa |
| Zwykły papier, meble | Źle — filament się przykleja | Odpada |
Silikonowe maty i formy do długopisu 3D
To przykład z tytułowego zdjęcia. Moje dzieci lubią tego typu formy, bo pozwalają na w miarę proste tworzenie projektów. Dużym plusem silikonu jest to, że plastik łatwo od niego odchodzi — to ważne, jeśli użytkownikiem długopisu 3D jest dziecko.
Wypełnienie szczelin w poszczególnych formach pozwala stworzyć wybrany przedmiot. W przypadku moich córek były to szkielety dinozaurów czy auta.
Śliski papier: okładki czasopism i papier fotograficzny
Dobrym patentem jest rysowanie po śliskim papierze — takim, jaki znajdziemy w kolorowych czasopismach. Nie może to być jednak cienki śliski papier, musi być trochę twardszy. Idealne będą okładki magazynów. Sprawdzi się też papier do zdjęć. Śliski papier umożliwia bezproblemowe odrywanie się zastygłego plastiku.
Niektórzy producenci mają w ofercie specjalne „książeczki” z szablonami do rysowania — kartki są w nich przygotowane właśnie pod długopis 3D.
Szablon pod szybą albo papier owinięty taśmą malarską
Jeśli chcesz rysować po wydrukowanym wzorze, nie kładź długopisu bezpośrednio na kartce. Są dwa proste sposoby:
- Szkło — połóż wydruk pod szybą (np. z ramki na zdjęcia) i rysuj po szkle. Producent długopisów 3Doodler wymienia szkło wśród bezpiecznych powierzchni do rysowania.
- Taśma malarska — owiń szablon taśmą malarską i rysuj po taśmie. Tak radzi wprost 3Doodler: papierowe szablony zawsze owijać taśmą, żeby gotową pracę dało się łatwo zdjąć (poradnik 3Doodler).
Papier do pieczenia
Papier do pieczenia jest pokryty warstwą, do której plastik nie przywiera, więc zastygnięty element schodzi bez rwania. Przez to, że jest cienki i półprzezroczysty, można go położyć na szablonie — trzeba go tylko przykleić w rogach, żeby się nie przesuwał.
Na czym nie rysować długopisem 3D
Nie warto rysować po meblach, a w szczególności po zwykłym papierze (kartka do drukarki, zeszyt, gazeta). Rysowanie długopisem 3D na zwykłym papierze sprawi, że filament zacznie się do niego przyklejać i praca straci na estetyce — przy zdejmowaniu zostają na niej strzępy kartki albo element się łamie.
Meble odpadają z dwóch powodów: gorący plastik może zostawić ślad na lakierze lub laminacie, a końcówka długopisu jest gorąca. Dziecko powinno rysować na macie albo podkładce położonej na stole, nie na samym blacie.
Czytaj również: Jaki długopis 3D wybrać?
Jak rysować długopisem 3D — technika krok po kroku
Sama obsługa jest prosta: po nagrzaniu długopis wysuwa roztopiony plastik, który twardnieje w ciągu kilku sekund. Jak działa długopis 3D w środku i jakie wkłady wybrać (PLA, ABS, PCL), opisałem w osobnym wpisie: Jak działa długopis 3D? Poniżej skupiam się na tym, jak używać długopisu 3D, żeby rysunki wychodziły równe.
1. Najpierw kontur, potem wypełnienie
Zaczynaj od płaskich rysunków na szablonie. Najpierw obrysuj kształt, a dopiero potem wypełnij środek — zygzakiem albo spiralą. Kontur wyznacza krawędź i trzyma resztę w ryzach, a wypełnienie ma się z nim stopić, więc prowadź linie tak, żeby dotykały obrysu.
2. Prowadź rękę w tempie wysuwania plastiku
Kontrola prędkości to według 3Doodler najtrudniejsza część rysowania. Za szybki ruch rozciąga i przerywa linię, za wolny tworzy grudki. Na grubość linii wpływa też wysokość dyszy nad podłożem i kierunek ruchu — warto przećwiczyć kilka kresek na kawałku maty, zanim zabierzesz się za właściwą pracę. Jeśli długopis ma regulację prędkości, niższą wybieraj do detali, wyższą do wypełniania dużych powierzchni.
3. Rysowanie w górę, czyli w powietrzu
Linię pionową buduje się tak (według instrukcji 3Doodler):
- Wyciśnij na podłoże małą kropkę plastiku — to kotwica, która trzyma linię.
- Unieś długopis prosto do góry, wysuwając plastik w tempie ruchu ręki.
- Na górze zatrzymaj się na kilka sekund, nie odrywając dyszy, żeby plastik zastygł, i dopiero wtedy odsuń długopis.
Jeśli linia opada, ruch był za szybki albo plastiku było za dużo. Przy długopisach niskotemperaturowych (wkłady PCL) plastik stygnie dłużej, więc trzeba poczekać dłużej, zanim ruszysz dalej.
4. Bryły skleja się z płaskich elementów
Większość przestrzennych prac nie powstaje „w powietrzu”, tylko z płaskich części. Przykład z poradnika 3Doodler: sześcian to sześć narysowanych na szablonie kwadratów. Jeden kładziesz płasko, drugi opierasz o jego krawędź, w narożnikach dodajesz odrobinę plastiku, żeby je zespolić, a potem przeciągasz linię wzdłuż całej krawędzi. Tak samo powstają figurki, domki czy pojazdy.
5. Błędy da się naprawić
Nieudany fragment można odciąć albo roztopić gorącą końcówką i narysować na nowo. Gotową pracę da się też pomalować farbami akrylowymi — 3Doodler poleca je jako szybki sposób na detale i poprawki koloru.
Jeśli w trakcie rysowania plastik przestaje wychodzić albo długopis nie wciąga wkładu, zajrzyj do poradnika co zrobić, gdy długopis 3D się zapchał.
Co narysować długopisem 3D na początek
Na start najlepiej sprawdzają się płaskie rysunki z szablonu: zwierzęta, auta, litery, zakładki do książek, podkładki pod kubek. Gdy kontur i wypełnienie wychodzą równo, można przejść do prostych brył składanych z płaskich części (sześcian, domek) i dopiero potem do linii w powietrzu. Więcej pomysłów, co można zrobić z długopisu 3D, zebrałem w osobnym wpisie: Co można robić z długopisu 3D?
Nie muszę też wspominać, że tego typu projekty fajnie sprawdzają się w dodatkowych pracach szkolnych.
Końcówka długopisu „na gorąco” i świeżo wyciśnięty plastik są gorące. Młodsze dzieci powinny rysować pod okiem dorosłego. Dla najmłodszych są też długopisy niskotemperaturowe — więcej o nich w porównaniu długopisów 3D.
Podsumowanie
Żeby rysowanie długopisem 3D sprawiało przyjemność i nie zniechęcało, wybieraj śliskie powierzchnie: silikonową matę lub formę, okładki czasopism, papier fotograficzny, szkło albo szablon owinięty taśmą malarską. Warto rozważyć też zakup książeczek z szablonami czy silikonowych form — na pewno ułatwią pracę, szczególnie gdy rysuje dziecko. A gdy podłoże jest już wybrane, resztę załatwia technika: kontur, wypełnienie, spokojne tempo ręki i składanie brył z płaskich elementów.
