Myszka na łokieć tenisisty i cieśń nadgarstka to najczęściej myszka pionowa (wertykalna), którą trzyma się jak przy podaniu ręki. Mniej skręca przedramię i odciąża mięśnie prostujące nadgarstek. Myszka nie leczy jednak żadnej z tych dolegliwości. Może zmniejszyć obciążenie ręki przy pracy, ale ból trzeba skonsultować z lekarzem albo fizjoterapeutą.
Ten artykuł nie jest poradą medyczną. Opisuję sprzęt i ustawienie stanowiska pracy, a nie leczenie. Jeśli ból, drętwienie albo mrowienie nie mijają po kilku dniach odpoczynku, pojawiają się w nocy albo słabnie Ci chwyt, idź do lekarza (np. ortopedy) albo fizjoterapeuty. To on ustali przyczynę i dobierze leczenie.
W skrócie
- Łokieć tenisisty: najwięcej mówi się o myszce pionowej, bo ustawia przedramię w mniej skręconej pozycji i zmniejsza pracę prostowników nadgarstka.
- Cieśń nadgarstka: badania nie potwierdzają, że myszka pionowa zmniejsza ucisk w kanale nadgarstka. Może poprawić komfort, ale nie zastąpi leczenia.
- Typy: myszka pionowa (wertykalna), trackball, myszki wyprofilowane. Liczy się dopasowanie do dłoni.
- Polecane modele: Logitech MX Vertical i tańsza Trust Verro Ergonomic.
- Tak samo ważne jak sama myszka: jej ustawienie (blisko klawiatury, łokieć przy tułowiu), lekki chwyt i przerwy.
Co prawda większości tych dolegliwości nie miałem, ale postanowiłem poruszyć ten temat. Z nadgarstkiem miałem raz sytuację, kiedy przeforsowałem go podczas ćwiczeń na siłowni. Objawiało się to głównie drętwieniem części dłoni. Cieśni nadgarstka czy łokcia tenisisty nie doświadczyłem.
Z kolei mój brat przez dłuższy czas borykał się z zapaleniem stawu w nadgarstku. Pisanie na klawiaturze czy obsługiwanie myszki sprawiało mu ból. Po wizycie u ortopedy, USG i leczeniu wszystko wróciło do normy. Żeby zapobiec podobnemu problemowi, zdecydował się na wybór odpowiedniej myszki i klawiatury.
Jaka myszka na łokieć tenisisty?
Łokieć tenisisty to ból po zewnętrznej stronie łokcia, związany z przeciążeniem ścięgien mięśni przedramienia. Brytyjska służba zdrowia (NHS) wymienia wśród typowych przyczyn czynności, przy których chwytamy coś i wielokrotnie skręcamy nadgarstek i przedramię, w tym pisanie na klawiaturze i używanie myszki komputerowej.
Zwykła myszka wymaga ułożenia dłoni płasko na biurku, czyli pełnego nawrócenia (pronacji) przedramienia. Myszka pionowa ustawia dłoń bokiem, mniej więcej jak przy podawaniu ręki. W badaniu Quemelo i Vieiry (2013) z myszką pionową przedramię było nawrócone o ok. 28°, a ze zwykłą o ok. 42°. Aktywność mięśni prostujących nadgarstek była niższa (13% wobec 16% w prostowniku nadgarstka). Mniejsze napięcie tych mięśni to dokładnie to, czego szuka się przy łokciu tenisisty.
Ta sama praca pokazała też minus: z myszką pionową uczestnicy wolniej trafiali w cel. Do nowego chwytu trzeba się po prostu przyzwyczaić.
Mój brat po leczeniu nadgarstka przesiadł się właśnie na myszkę pionową i odczuł wyraźną ulgę.
Przyzwyczajenie zajęło mu około trzech dni. Chwyt jest naturalny, więc dłoń przestawiła się szybko, najwięcej czasu wymagało opanowanie samego ruchu myszką. Sam sprawdziłem jego Logitech MX Vertical przez kilka minut i miałem podobne odczucia: dłoń od razu układa się wygodnie, a precyzyjne prowadzenie kursora trzeba wyćwiczyć.
Polecane myszki pionowe
Jeśli nie chcesz przeglądać całego rankingu myszek pionowych, oto dwie myszki, które polecam najczęściej. Pierwszą wybrał mój brat, drugą najczęściej kupują czytelnicy bloga.
1
Logitech MX Vertical Najlepszy wybór dla zmęczonego nadgarstka
Myszka pionowa z dłonią ustawioną pod kątem 57°. Producent podaje do 4 miesięcy pracy na jednym ładowaniu przez USB-C, a minuta ładowania wystarcza na ok. 3 godziny. Łączy się przez odbiornik USB albo Bluetooth, ma czujnik do 4000 DPI. Według Logitecha najlepiej pasuje do średnich i dużych dłoni.
2
Trust Verro Ergonomic Tańsza myszka pionowa na początek
Bezprzewodowa myszka pionowa (odbiornik 2,4 GHz) z antypoślizgową obudową i trzema poziomami czułości: 600, 1200 i 1600 DPI. Ma 6 przycisków, w tym dwa pod kciukiem, i zasilanie z jednej baterii AA. Tylko dla praworęcznych. Dobra, jeśli chcesz najpierw sprawdzić, czy chwyt pionowy Ci odpowiada.
Myszka na cieśń nadgarstka — co mówią badania?
Przy cieśni nadgarstka sprawa jest mniej oczywista, niż sugerują opisy w sklepach. Przegląd badań z 2008 roku (Thomsen, Gerr, Atroshi) stwierdził, że nie ma wystarczających dowodów, że praca przy komputerze powoduje zespół cieśni nadgarstka. Jedno z badań pokazało jednak, że podczas używania myszki ciśnienie w kanale nadgarstka rośnie.
Czy myszka pionowa to ciśnienie obniża? W badaniu z udziałem osób z zespołem cieśni nadgarstka (Schmid i in., 2015) myszka pionowa zmieniła ułożenie nadgarstka (mniej odchylenia w stronę małego palca), ale nie zmniejszyła ciśnienia w kanale nadgarstka. Przegląd Cochrane z 2012 roku nie znalazł z kolei wystarczających dowodów, by ocenić, czy sprzęt ergonomiczny pomaga w leczeniu cieśni nadgarstka.
Wniosek: myszka na cieśń nadgarstka może poprawić komfort i ułożenie ręki, ale nie jest leczeniem. Przy zespole cieśni nadgarstka lekarz może zalecić np. ortezę na noc albo inne leczenie, a wybór myszki to dodatek do tego, nie zamiennik.
Myszka na bolący nadgarstek — rodzaje myszek ergonomicznych
Myszka ergonomiczna to szerokie określenie. Pod tą nazwą sprzedaje się kilka różnych konstrukcji:
Myszka pionowa (wertykalna)
Najpopularniejszy typ myszki ergonomicznej. Dłoń trzyma się bokiem, pod dużym kątem do biurka (np. 57° w Logitech MX Vertical), a przyciski naciska się palcami ułożonymi jak przy chwycie kubka. Dobra na początek, jeśli boli Cię łokieć albo przedramię. Ważny jest rozmiar: część modeli jest projektowana pod średnie i duże dłonie, część pod małe.
Trackball
Myszka, którą się nie przesuwa: kursorem steruje się kulką pod kciukiem albo pod palcami. Ręka i łokieć zostają w miejscu, więc trackball przydaje się na małym biurku i przy bólu barku czy łokcia przy przesuwaniu myszki. Za to cała praca przechodzi na kciuk albo palce, co nie każdemu odpowiada.
Myszka ortopedyczna i myszka boczna
„Myszka ortopedyczna” to nazwa handlowa, nie wyrób medyczny. Zwykle kryje się pod nią myszka pionowa albo mocno wyprofilowana. Podobnie „myszka boczna” to najczęściej myszka pionowa. Zwykłą, płaską myszkę nazywa się czasem horyzontalną.
Przewodowa czy bezprzewodowa?
Dla nadgarstka nie ma to znaczenia, ale bezprzewodowa myszka ergonomiczna ma jedną praktyczną zaletę: łatwiej ją postawić tam, gdzie jest wygodnie, bez ciągnięcia kabla. Wiele myszek pionowych jest bezprzewodowych (odbiornik USB albo Bluetooth).
Pełne porównanie modeli znajdziesz w artykule pełny ranking myszy pionowych (ergonomicznych).
Ból łokcia od myszki komputerowej — jak ustawić stanowisko
Nawet najlepsza myszka niewiele pomoże, jeśli stoi daleko od klawiatury. Zalecenia OSHA (amerykańskiej agencji BHP) i kanadyjskiego CCOHS są proste:
- Myszka blisko klawiatury i na tej samej wysokości. Jeśli musisz sięgać, unosić bark albo odsuwać łokieć od tułowia, myszka jest za daleko.
- Łokieć przy tułowiu, zgięty mniej więcej pod kątem 90–120°.
- Nadgarstek prosto, bez zginania w górę i na boki.
- Lekki chwyt. Nie ściskaj myszki. Ustaw czułość kursora tak, żeby wystarczały małe ruchy.
- Skróty klawiszowe (np. Ctrl+S, Ctrl+C) zamiast klikania, gdzie się da.
- Przerwy i zmiana ręki. Krótkie przerwy w ciągu dnia dają odpocząć mięśniom przedramienia.
Warto też pomyśleć o klawiaturze: jaka klawiatura ergonomiczna pasuje do myszki pionowej, opisałem w osobnym rankingu.
Co to jest łokieć tenisisty?
Łokieć tenisisty to przeciążenie ścięgien mięśni przedramienia przyczepiających się po zewnętrznej stronie łokcia. Mimo nazwy nie trzeba grać w tenisa, żeby go mieć. Według NHS najczęściej dotyczy osób w wieku 35–54 lat, a wywołują go powtarzalne ruchy chwytania i skręcania nadgarstka, także przy pracy z myszką i klawiaturą.
Objawy to ból po zewnętrznej stronie łokcia, który nasila się przy chwytaniu, podnoszeniu przedmiotów i ruchach nadgarstka. Ból może promieniować na przedramię, a w cięższych przypadkach przeszkadzać nawet w śnie. Zwykle mija przy odpoczynku, ale czasem trwa ponad rok. NHS zaleca wizytę u lekarza, jeśli ból nie mija po 2 tygodniach odpoczynku. W leczeniu pomaga m.in. fizjoterapia.
Co to jest zespół cieśni nadgarstka?
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) to ucisk nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Typowe objawy to drętwienie, mrowienie i ból palców (najczęściej kciuka, wskazującego i środkowego), osłabienie chwytu i dolegliwości, które nasilają się w nocy. Na ryzyko wpływają m.in. praca wymagająca częstego zginania nadgarstka albo mocnego chwytu, ciąża, nadwaga, cukrzyca i przebyte urazy nadgarstka.
Na marginesie dodam, że gdy miałem drętwienie palców, mój ortopeda po serii prostych testów wykluczył ZCN. Na szczęście.
