Branża IT to jedna z najszybciej rozwijających się dziedzin, co sprawia, że umiejętność programowania jest bardzo cenna na rynku pracy. Do tego jest bardzo dobrze płatna. Programistów wszelkiej maści cały czas brakuje (nie ma tygodnia w którym nie dostawałbym oferty pracy na LinkedIn). Dlatego dzieci mogą uczyć się programować już od najmłodszych lat. W tym poradniku opisuję różnego rodzaju języki programowania dla dzieci jak oraz „gry”, które uczą programować.

Języki programowania dla dzieci – czyli zalety wczesnego programowania

Jeszcze parę lat temu programowanie można było uznać za umiejętność dostępną tylko nielicznym profesjonalistom. Tymczasem okazuje się, że uczenie dzieci tej sztuki od najmłodszych lat bardzo dobrze wpływa na ich rozwój.

  • Szlifuje umiejętności kreatywnego i logicznego myślenia.
  • Doskonali wyrażanie swoich oczekiwań.
  • Rozwija cierpliwość i wytrwałości.
  • Myślenie przyczynowo-skutkowe.

Dlatego też w sklepach możemy już kupić proste gry, które polegają na składaniu serii poleceń dla bohatera gry – wirtualnego lub fizycznego. Dla starszych dzieciaków są specjalnego zabawki (zobacz jak zaprogramowałem drona Tello w JavaScript), które również można zaprogramować.

W ten sposób dzieci uczą się, jak wpisywanie prawidłowych komend (poleceń) wpływa na naszego bohatera. Z czasem zaczną sobie też radzić z zapętlonymi poleceniami albo obsługą błędów.

Szkoły coraz chętniej wprowadzają naukę programowania od pierwszych klas szkoły podstawowej. W niektórych szkołach można znaleźć oferty zajęć pozalekcyjnych gdzie można nauczyć się programować. Wykorzystać można do tego liczne języki, które powstały w celu edukacji najmłodszych.

Jak język programowania dla dzieci wybrać? Przegląd tych najpopularniejszych

Jeżeli chcesz nauczyć lub zachęć swoje dziecko do programowania, to poniżej opisuję kilka języków którymi można zainteresować dziecko.

Zobacz też: Jak zostać programistą? Czyli nauka programowania

1. Logo – programowanie dla dzieci z żółwikiem

Logo - programowanie dla dzieci
Logo – programowanie dla dzieci

Język ten powstał pod koniec lat 60. w Laboratorium Sztucznej Inteligencji Massachusetts Institute of Technology. Jego autorem była grupa uczonych pod kierownictwem Seymoura Paperta. Początkowo Logo służył do sterowania robotem z wyglądu przypominającym żółwia. Ten żółw jest właśnie najbardziej charakterystycznym elementem tego języka. Prostota i przejrzystość Logo sprawiają, że kolejne wersje programu są do dziś wykorzystywane w celu nauki zasad poprawnego, strukturalnego programowania.

Cała zabawa polega na wydawaniu poleceń wspomnianemu żółwikowi, który zostawia po sobie ślad (rysuje). Największą zaletą Logo jest to, że jest polska wersja i można programować po polsku!

2. Scratch – programowanie dla dzieci od twórcy Lego Mindstorms

To edukacyjny język programowania, który powstał z myślą o dzieciach i młodzieży. Można z neigo korzystać już od 8 roku życia. Twórcą tego języka jest pomysłodawca zabawek Lego Mindstorms – Mitchel Resnick. Scratch umożliwia tworzenie interaktywnych animacji, gier i quizów, które odbywa się poprzez przeciąganie kolorowych puzzli i postaci z zasobnika. Ich układ tworzy kod, który jest przypisany konkretnemu obiektowi. Co ciekawe, język ten od 2017 jest jednym z najpopularniejszych języków programowania na świecie. Nie brakuje także wersji mobilnej tego rozwiązania. Znajdziemy go pod nazwą ScratchJr.

3. Blockly – język programowania dla dzieci od Google

Blockly to kolejny język, który powstał z inicjatywy Neila Fraser’a i Google. Jest to obrazkowe narzędzie programowania, które opiera się na komendach „przeciągnij i upuść”. Dzięki niemu dzieci uczą się podstawowych zagadnień programowania. Tworzenie algorytmu, pętle, warunki, zdarzenia, sekwencje programowania i sterowanie przepływem kodu to elementy, które najmłodsi poznają korzystając z tego języka. Zrealizowane zadania są tu automatycznie zamieniane na kod w JavaScript, dzięki czemu Blockly pozwala zapoznać się ze składnią tego języka.

4. Alice – programowanie bajek i gier 3D

Język ten to innowacyjne środowisko programistyczne, które pozwala tworzyć animacje 3D do bajek, gier interaktywnych a także wideo. Narzędzie to jest idealne do stawiania pierwszych kroków w obiektowo zorientowanym programowaniu. Podobnie jak Scratch, Alice wykorzystuje technikę „przeciągnij i upuść”. Programowanie w nim przypomina standardowe instrukcje, które możemy znaleźć w takich językach jak Java, C++ i C#. Co ciekawe, tworzone w Alice elementy możemy udostępniać w sieci.

5. Small Basic – programowanie dla najmłodszych od Microsoftu

Środowisko to zostało stworzone przez Microsoft i oparte na języku Basic. Program ten został stworzony z myślą o tych, którzy w programowaniu stawiają dopiero pierwsze kroki. Dlatego jego głównym założeniem jest prostota użycia. Liczba komend w tym środowisku została ograniczona do minimum, a dostępne zdarzenia są całkowicie uproszczone. Nie przeszkadza to jednak w pisaniu interesujących aplikacji.

Jak widać, programowanie nie musi być już zagadnieniem dostępnym tylko „dla wybranych”. Wspomniane w tym artykule języki programowania pokazują, że praca od najmłodszych lat może przynieść dzieciom wymierne korzyści w przyszłości. I to nie tylko zawodowe, ale przede wszystkim intelektualne.

6. Lego WeDo 2.0 – czyli programowanie „robotów” stworzonych z popularnych klocków

To też jest ciekawa alternatywa. Dzięki klockom Lego można wejść w podstawy robotyki. Po pierwsze, dziecko może samo zbudować daną konstrukcję. W zestawie są m.in. czujnik ruch, czujnik wychylenia i silniczek. Po drugie, dziecko może to zaprogramować w specjalnej aplikacji, gdzie programuje się sekwencję ruchów przeciągając odpowiednie „kafelki” (podobne do Scratcha i Blockly). Dodatkowym plusem Lego WeDo jest możliwość poznania różnych zjawisk atmosferycznych, fizycznych czy natury.

Jeżeli dziecko lubi klocki Lego, to nauka programowania będzie łatwa i przyjemna.

Koszt takiego zestawu to około 700 zł.

7. Python – wyjście po za schemat i prawdziwe pisanie kodu

Myśląc o języku programowania dla dzieci, założę się, że żaden z rodziców nie pomyśli o Pythonie. Język ten w niczym nie przypomina wcześniej opisane języki. Tutaj piszę się już konkretny kod. Python to już trochę wyższa szkoła programowania i kierowany jest do nieco starszych dzieci.

Wbrew pozorom nie jest to trudny język programowania do nauki. Jego składnia jest prosta i intuicyjna. Co więcej, dziecko może też w ten sposób chętniej uczyć się języka angielskiego. Powód jest prosty – wszystkie funkcje nazywają się właśnie w tym języku.

Złapanie podstaw programowania w Pythonie przez dziecko może otworzyć drzwi do pracy w wielkich korporacjach takich jak Google.

8. JavaScript

Język JavaScript może okazać się bardzo dobrym językiem programowania dla dziecka na początek. Jego główną zaletą jest bardzo niski próg wejścia. Mianowicie aby zacząć programować w JavaScript wystarczy nowoczesna przeglądarka internetowa. W trybie developerskim można pisać, i co ciekawe – manipulować HTML wybranej przez siebie strony.

Ponadto programowania w JS jest bardzo popularna. Dzisiejsze aplikacje zazwyczaj są pisane raz na wiele platform – telefony, komputery czy tablety. Właśnie za sprawą uniwersalności języka JavaScript.

Języki programowania dla dzieci – podsumowanie

Mam dwie córki i powoli wprowadzam je w świat programowania. Już wiedzą na czym to poleca i jakie są z tego korzyści. Co więcej, coraz więcej rodziców dostrzego zalety w nauce języków programowania. Takie dzieci nie będą miały problemów z nauką przedmiotów ścisłych. Ponadto jeżeli takiemu dziecku przypadnie do gustu programowanie, to pociągnie z tym inne rzeczy jak na przykład naukę języka angielskiego. Większość ciekawych rzeczy jak poradniki, tutoriale czy dokumentacje są w właśnie w języku angielskim.

Czytaj też: Programista, zawód o dużym zaufaniu społecznym, zarobkach i wpływie na nasze życie

Bonus: kursy i szkolenia z nauki programowania dla dzieci

Ta sekcja artykułu jest w przygotowaniu. Muszę zrobić rozeznanie i zapoznać się z ofertami by je tutaj umieścić. Jeżeli znacie coś ciekawego, to podzielcie się tym w komentarzu.

Author

Uwielbiam nowe technologie oraz wszelkiego rodzaju gadżety (ale tylko te użyteczne). Pochłaniam nowości i ciekawostki związane z technologią. Uważam, że technologia może nam bardzo pomóc (o ile będzie używana z rozwagą). Na etacie programuję w JavaScript, w wolnej chwili cykam zdjęcia.

Skomentuj