Branża IT to jedna z najszybciej rozwijających się dziedzin, co sprawia, że umiejętność programowania jest bardzo cenna na rynku pracy. Do tego jest bardzo dobrze płatna. Programistów wszelkiej maści cały czas brakuje (nie ma tygodnia w którym nie dostawałbym oferty pracy na LinkedIn). Dlatego dzieci mogą uczyć się programować już od najmłodszych lat. W tym poradniku opisuję różnego rodzaju języki programowania dla dzieci jak oraz „gry”, które uczą programować.

Zalety wczesnego programowania

Jeszcze parę lat temu programowanie można było uznać za umiejętność dostępną tylko nielicznym profesjonalistom. Tymczasem okazuje się, że uczenie dzieci tej sztuki od najmłodszych lat bardzo dobrze wpływa na ich rozwój.

  • Szlifuje umiejętności kreatywnego i logicznego myślenia.
  • Doskonali wyrażanie swoich oczekiwań.
  • Rozwija cierpliwość i wytrwałości.
  • Myślenie przyczynowo-skutkowe.

Dlatego też w sklepach możemy już kupić proste gry, które polegają na składaniu serii poleceń dla bohatera gry – wirtualnego lub fizycznego. Dla starszych dzieciaków są specjalnego zabawki (zobacz jak zaprogramowałem drona Tello w JavaScript), które również można zaprogramować.

W ten sposób dzieci uczą się, jak wpisywanie prawidłowych komend (poleceń) wpływa na naszego bohatera. Z czasem zaczną sobie też radzić z zapętlonymi poleceniami albo obsługą błędów.

Szkoły coraz chętniej wprowadzają naukę programowania od pierwszych klas szkoły podstawowej. W niektórych szkołach można znaleźć oferty zajęć pozalekcyjnych gdzie można nauczyć się programować. Wykorzystać można do tego liczne języki, które powstały w celu edukacji najmłodszych.

Jeżeli chcesz nauczyć lub zachęć swoje dziecko do programowania, to poniżej opisuję kilka języków którymi można zainteresować dziecko.

Logo – programowanie dla dzieci z żółwikiem

Logo - programowanie dla dzieci
Logo – programowanie dla dzieci

Język ten powstał pod koniec lat 60. w Laboratorium Sztucznej Inteligencji Massachusetts Institute of Technology. Jego autorem była grupa uczonych pod kierownictwem Seymoura Paperta. Początkowo Logo służył do sterowania robotem z wyglądu przypominającym żółwia. Ten żółw jest właśnie najbardziej charakterystycznym elementem tego języka. Prostota i przejrzystość Logo sprawiają, że kolejne wersje programu są do dziś wykorzystywane w celu nauki zasad poprawnego, strukturalnego programowania.

Cała zabawa polega na wydawaniu poleceń wspomnianemu żółwikowi, który zostawia po sobie ślad (rysuje). Największą zaletą Logo jest to, że jest polska wersja i można programować po polsku!

Scratch – programowanie dla dzieci od twórcy Lego Mindstorms

To edukacyjny język programowania, który powstał z myślą o dzieciach i młodzieży. Można z neigo korzystać już od 8 roku życia. Twórcą tego języka jest pomysłodawca zabawek Lego Mindstorms – Mitchel Resnick. Scratch umożliwia tworzenie interaktywnych animacji, gier i quizów, które odbywa się poprzez przeciąganie kolorowych puzzli i postaci z zasobnika. Ich układ tworzy kod, który jest przypisany konkretnemu obiektowi. Co ciekawe, język ten od 2017 jest jednym z najpopularniejszych języków programowania na świecie. Nie brakuje także wersji mobilnej tego rozwiązania. Znajdziemy go pod nazwą ScratchJr.

Blockly – język programowania dla dzieci od Google

Blockly to kolejny język, który powstał z inicjatywy Neila Fraser’a i Google. Jest to obrazkowe narzędzie programowania, które opiera się na komendach „przeciągnij i upuść”. Dzięki niemu dzieci uczą się podstawowych zagadnień programowania. Tworzenie algorytmu, pętle, warunki, zdarzenia, sekwencje programowania i sterowanie przepływem kodu to elementy, które najmłodsi poznają korzystając z tego języka. Zrealizowane zadania są tu automatycznie zamieniane na kod w JavaScript, dzięki czemu Blockly pozwala zapoznać się ze składnią tego języka.

Alice – programowanie bajek i gier 3D

Język ten to innowacyjne środowisko programistyczne, które pozwala tworzyć animacje 3D do bajek, gier interaktywnych a także wideo. Narzędzie to jest idealne do stawiania pierwszych kroków w obiektowo zorientowanym programowaniu. Podobnie jak Scratch, Alice wykorzystuje technikę „przeciągnij i upuść”. Programowanie w nim przypomina standardowe instrukcje, które możemy znaleźć w takich językach jak Java, C++ i C#. Co ciekawe, tworzone w Alice elementy możemy udostępniać w sieci.

Small Basic – programowanie dla najmłodszych od Microsoftu

Środowisko to zostało stworzone przez Microsoft i oparte na języku Basic. Program ten został stworzony z myślą o tych, którzy w programowaniu stawiają dopiero pierwsze kroki. Dlatego jego głównym założeniem jest prostota użycia. Liczba komend w tym środowisku została ograniczona do minimum, a dostępne zdarzenia są całkowicie uproszczone. Nie przeszkadza to jednak w pisaniu interesujących aplikacji.

Jak widać, programowanie nie musi być już zagadnieniem dostępnym tylko „dla wybranych”. Wspomniane w tym artykule języki programowania pokazują, że praca od najmłodszych lat może przynieść dzieciom wymierne korzyści w przyszłości. I to nie tylko zawodowe, ale przede wszystkim intelektualne.

Bonus: kursy i szkolenia z nauki programowania dla dzieci

Ta sekcja artykułu jest w przygotowaniu. Muszę zrobić rozeznanie i zapoznać się z ofertami by je tutaj umieścić. Jeżeli znacie coś ciekawego, to podzielcie się tym w komentarzu.