Natasha Bernal, brytyjska dziennikarka technologiczna, ostrzega: firmy inwestujące w AI bez równoległego rozwoju kompetencji pracowników, mogą wpaść w kryzys produktywności. Zwraca uwagę, że wydatki na narzędzia AI bez zaplanowanych ścieżek rozwoju i szkoleń mogą szybko ograniczyć zwrot z inwestycji.
AI ma tworzyć więcej miejsc pracy niż odbierać
Według raport firmy Gartner od 2028 r. sztuczna inteligencja stworzy więcej etatów niż ich zlikwiduje. Jednocześnie wskazuje uwagę, że kluczowe jest zidentyfikowanie przyszłych ról i umiejętności oraz konsekwentne inwestowanie w nie — inaczej zabraknie osób posiadających wymagane kompetencje.
Jakie są ryzyka złego planowania kompetencji?
Możliwe są dwa scenariusze wdrożeń.
- W pierwszym firma wprowadza AI i zyskuje krótkoterminowo, ale nie rozwija ludzi — w efekcie brakuje osób do obsadzenia bardziej złożonych ról.
- W drugim zakłada, że AI bez problemu wpisze się w dotychczasowy sposób pracy i nowe kompetencje rozwiną się samoistnie — to błędne założenie.
Firma Gartner rekomenduje, aby HR i liderzy biznesowi wyraźnie wskazali, które kompetencje warto rozwijać, a które nie.
Czy wdrożenie AI może prowadzić do przepracowania i pracy pozorowanej?
Następstwem tego może się okazać „pozorna praca”. Pracownicy zaczynają wykonywać działania przede wszystkim po to, by dobrze wypaść w systemach monitorujących efektywność, a nie dlatego, że przynoszą one realną wartość biznesową.
Sztuczna inteligencja może uwolnić od rutyny, ale jednocześnie stopniowo zmuszać pracowników do bardziej wymagających zadań. To już prosta droga do zwiększa ryzyka przeciążenia i wypalenia zawodowego.
Jesteśmy dopiero na początku takich wdrożeń, a oczekiwania menedżerów rosną szybciej, niż firmy są w stanie dostosować cele i systemy ocen.
Jak AI zmienia kryteria awansu i ścieżki kariery?
Problem polega na tym, że wyniki pracy osiągane z udziałem AI przestają być miarodajnym wskaźnikiem do awansu. Dzięki AI można osiągać dobre wyniki mimo mniejszego doświadczenia, więc tradycyjne kryteria awansu nie mają zastosowania. To stawia pracowników w trudnej sytuacji: pracownicy muszą zrozumieć nowe zasady rozwoju kariery.
Jak reaguje młode pokolenie na AI?
Coraz większym wyzwaniem staje się sceptycyzm wśród młodszych pracowników. Testy Gallupa pokazują, że tylko 18% osób w wieku 14–29 lat ma pozytywne nastawienie do AI. Frustrację pogłębia automatyzacja obsługi spraw w działach HR. W niektórych firmach (jako przykład podana jest firma Amazon) większość zgłoszeń obsługują systemy automatyczne. To z kolei utrudnia kontakt z człowiekiem. W efekcie zaufanie do AI wyraźnie maleje.
Co mogą zrobić menedżerowie?
- Powinni przemyśleć inwestycje pod kątem zwrotu i ścieżek rozwoju pracowników — jeśli nie ma ROI dla ludzi, wstrzymać wydatki.
- Stworzyć programy podnoszenia kwalifikacji obejmujące wszystkie szczeble organizacji.
- Testować i kalibrować systemy ocen opartych na AI przed szerokim wdrożeniem.
- Regularnie prosić pracowników o feedback, doświadczenia i wprowadzać odpowiednie usprawnienia — być bliżej pracy, nie tylko technologii.
Jak podsumowuje Bernal: „Bądźcie po prostu bardziej ludźmi”. Bez rozwoju kompetencji, przemyślanych systemów ocen i dialogu z pracownikami inwestycje w AI mogą prowadzić m.in. do wypalenia zawodowego.
Dajcie znać co sądzicie o tym wpisie. Stworzyłem go na podstawie filmu na YouTubie „An AI productivity crisis is coming for employers | Natasha Bernal”. Film znajdziecie tutaj. Przesłuchałem całą rozmowę i postanowiłem ją streścić na blogu i dodać trochę od siebie. Wszystko po to by zostało na przyszłość.
